Televizyonunuzda ‘Sinyal Yok’ Hatası mı Alıyorsunuz? İşte Çözüm

Ekranda ‘Sinyal yok’ yazısını gören çoğu kişinin ilk düşüncesi çanağın kaydığı olur. Oysa bu yazı tek bir arızanın değil, birbirinden tamamen farklı birkaç sorunun ortak belirtisidir ve hangisiyle karşı karşıya olduğunuzu birkaç basit kontrolle ayırt edebilirsiniz. Aşağıda sinyal yok hatasının sahadaki gerçek sebeplerini, evde güvenle bakabileceğiniz noktaları ve nerede iş ölçüme dönüştüğünü anlatıyoruz.

Önce şu soruyu cevaplayın: tek televizyon mu, tüm ev mi, tüm bina mı?

Bu üç durum üç ayrı arızadır. Servisi arayan kişilerin çoğu bu ayrımı yapmadan anlatır, oysa cevabı kendiniz bulmanız hem sorunun yerini daraltır hem de gereksiz sökme takma işini önler.

• Sadece bir televizyonda var, evdeki diğerlerinde yok: ortak hat sağlamdır. Sorun o odadaki uydu alıcısında, o odaya giden kablo ucunda, duvar prizinde ya da televizyonun kaynak seçiminde aranır.
• Evdeki bütün televizyonlarda var: hepsinin ortak noktasına inersiniz. Bu da çanak, LNB, çatıdan daireye giden ana kablo ya da dairedeki çoklayıcıdır.
• Komşularda da var: arıza artık sizin dairenizde değildir. Merkezi sistemin ana hattı, multiswitch ya da çatıdaki anten tarafındadır ve ortak alan müdahalesi gerektirir.

Ekrandaki yazı televizyonun mu, uydu alıcısının mı?

Bu ayrımı yapmadan çatıya bakmanın anlamı yok. Televizyonun kendi uyarısı genelde giriş adıyla birlikte çıkar: ‘HDMI 1 – Sinyal yok’ ya da ‘Anten – Sinyal yok’ gibi. Yazı ekranın ortasında dolaşıyorsa ve uydu alıcısının kumandasındaki menü tuşuna bastığınızda hiçbir şey değişmiyorsa, görüntü hattında sorun var demektir.

Bu durumda önce alıcının bekleme modunda olup olmadığına bakın. Ön paneldeki ışık kırmızıysa cihaz kapalıdır. Alıcı açıksa televizyonun kaynak tuşundan alıcının takılı olduğu HDMI girişini seçin; ev içinde oynatıcı ya da ses sistemi takıldıysa kablo başka bir girişe geçmiş olabilir. Menü açılıyor ama kanallarda görüntü yoksa televizyon ve kablo tarafı sağlamdır, sıra uydu hattındadır. Menü de açılmıyorsa ve ekran tamamen tepkisizse konu televizyon tamiri hizmetimiz kapsamına girer.

Sinyal seviyesi ile sinyal kalitesi aynı şey değildir

Alıcı menüsündeki kurulum bölümünde iki çubuk görürsünüz. Seviye, kabloya gelen yüksek frekans gücünü gösterir. Kalite ise o gücün içinden anlamlı veri çıkarılabiliyor mu onu gösterir. Arızayı ayıran asıl bilgi buradadır.

• Seviye yüksek, kalite sıfır: kabloya bir şeyler geliyor ama alıcı doğru yayına kilitlenemiyor. Çanak komşu bir uyduya kaymış olabilir, LNB’nin kendi ekseni etrafındaki dönüş açısı yani skew ayarı bozulmuş olabilir ya da alıcıda yanlış uydu seçilidir. Türksat yayınları 42 derece Doğu konumundadır; kurulum ekranında uydu adının bu olduğunu doğrulayın.
• İkisi de sıfır: hat elektriksel olarak kopuktur. Kablo kesilmiş, konnektör çıkmış ya da alıcı LNB’ye besleme veremiyordur.
• Kalite dalgalı, sayı sürekli oynuyor: genelde su almış bir LNB ya da oksitlenmiş bir ek noktası vardır. Bu tip arıza havaya göre gelip gider ve en yanıltıcı olanıdır.

Çanak, LNB ve F konnektör tarafındaki klasik arızalar

Ku bandında çanağın birkaç derecelik kayması bile kaliteyi bitirir. İzmir’de kuvvetli lodos ve poyraz sonrasında sahada sık karşılaştığımız tablo budur: kelepçe gevşemiştir, direk dönmüştür ya da çanak zamanla kendi ağırlığıyla aşağı düşmüştür. Çanağın önündeki ağacın büyümesi ya da karşı parsele yeni kat çıkılması da aynı sonucu verir; burada arıza sistemde değil, uydunun görüş hattındadır.

LNB tarafında en sık gördüğümüz şey sudur. Besleme boynuzunun plastik kapağı güneşte kırılganlaşıp çatlar, içeri yağmur girer. İlk aşamada yağmurda bozulup güneşte düzelen bir arıza yaşarsınız, sonra tamamen kesilir. F konnektörün çatıda açıkta ve bantsız bırakılması da aynı kapıya çıkar: iç iletken oksitlenir, direnç artar. Karşıyaka ve Bostanlı gibi sahile yakın hatlarda tuzlu nem bu süreci belirgin biçimde çabuklaştırır.

Sağanak sırasında görüntünün kareli akıp kesilmesi ise ayrı bir başlıktır ve normaldir. Yağmur, sinyali fiziksel olarak zayıflatır. Ölçü şudur: yağmur dindikten sonra yayın kendiliğinden geri geliyorsa sistem sağlamdır, gelmiyorsa hatta su girmiştir.

Koaksiyel kablo: güneş, soğuk ve gevşek konnektör

Dış cephede ya da balkon korkuluğunda açıkta giden kablo, yazın güneşi ve kışın soğuğuyla defalarca genleşip büzülür. Dış kılıf önce matlaşır, sonra çatlar; çatlaktan giren nem örgüyü karartır. Görüntü olarak kablo yerinde durur ama içi artık iş görmez. Pencere doğraması değişimi, klima montajı ya da mantolama sonrası ezilmiş kablolar da aynı şekilde sessiz kalan arızalardandır.

Bir de şu tipik durum var: F konnektör iyi sıkılmadığında iç tel dış örgüye değer ve alıcı kısa devreye karşı LNB beslemesini keser. Belirtisi çok nettir; bütün kanallarda sinyal gider, alıcı bazen kendi kendine yeniden başlar. Kutuplama tarafında ise yatay kanallar 18 volt, dikey kanallar 13 volt besleme ile açılır. Ekli, uzun ya da oksitli bir hatta gerilim düştüğünde çoğunlukla yalnızca yatay kanallar kaybolur, dikeyler durmaya devam eder. ‘Bazı kanallar geliyor, bazıları gelmiyor’ diyorsanız aramanız gereken yer burasıdır.

Merkezi sistemde ‘Sinyal yok’ neyi işaret eder?

Apartman sistemlerinde çatıdaki tek çanak, dört çıkışlı yani quattro tipi bir LNB üzerinden multiswitch’e girer. Bu dört çıkış, iki kutuplama ile iki frekans bandının dört kombinasyonunu taşır; multiswitch de her daire için o an istenen kombinasyonu seçip tek kabloyla gönderir. Bu yüzden merkezi sistemde daire içindeki alıcıyı değiştirmek bina genelindeki bir arızayı çözmez. Arızanın yeri, kimlerin etkilendiğine göre okunur. Yalnız sizde sorun varsa dairenize giden hat ya da multiswitch’in o çıkışı gündemdedir. Bina genelinde yayın gitmişse çatıdaki anten, ana hat ya da multiswitch’in kendisi sorgulanır.

Burada çoğu kişinin akla getirmediği bir ayrıntı var: multiswitch bir adaptörle beslenir ve o adaptör ortak alandaki bir prizden elektrik alır. O prizin sigortası indiyse ya da hat kesildiyse bütün bina uydusuz kalır. Yani belirti uyduda görünse de arıza elektrik tesisatı tarafında olabilir. Ortak tesisata müdahale bina yönetiminin bilgisiyle yapılmalıdır; daire içinden çıkıp ortak hatta uzanan işler uydu anten ve merkezi sistem servisimiz kapsamında ele alınır.

Belirtiye göre olası sebep tablosu

Evde güvenle deneyebilecekleriniz

1. Televizyonun kaynak tuşuna basıp alıcının takılı olduğu girişi seçin.
2. Uydu alıcısının fişini prizden çekin, birkaç dakika bekleyip tekrar takın. Kilitlenen yazılım bu şekilde toparlanabilir.
3. Alıcının fişi çekiliyken arkasındaki ve duvardaki F konnektörün yerinden çıkıp çıkmadığını gözle kontrol edin. Alet kullanmayın, zorlamayın; oturmamış bir uç varsa gerisi ölçüm ve müdahale işidir.
4. Kablonun görünen bölümünü izleyin: ezik, kırık, çatlak ya da kopuk var mı?
5. Alıcı menüsünde uydu kurulum ekranını açıp seviye ve kalite değerlerini not edin. Servisi ararken bu iki sayı çok işe yarar.
6. Evde başka bir televizyon varsa orada da deneyin; arızanın yerini bu tek hamle daraltır.

Çatıya çıkıp çanağı kendiniz oynatmayın. Kilit noktası derece hassasiyetindedir ve ölçü aleti olmadan denemeyle bulunamaz; çoğu zaman zaten sağlam olan ayar da bozulur. Çatı yüzeyi eğimli, yağmur sonrası kaygandır ve merkezi sistemde ortak tesisata izinsiz dokunulmuş olur. Aynı şekilde multiswitch panosuna, adaptör beslemesine ya da sigorta kutusuna müdahale etmeyin. Bu noktadan sonrası ölçüm ve yerinde müdahale işidir.

Sık Sorulan Sorular

Televizyonda sinyal yok yazıyor, ne yapmalıyım?

Önce arızanın kapsamını belirleyin: tek televizyonda mı, tüm evde mi, komşularda da var mı? Ardından televizyonun kaynak seçimini kontrol edip alıcının fişini çekip takın. Yayın hâlâ gelmiyorsa alıcı menüsünden seviye ve kalite değerlerine bakın; bu iki sayı arızanın hangi tarafta olduğunu büyük ölçüde söyler.

Sinyal seviyesi var ama kalite yok, sebebi ne olabilir?

Bu tablo genelde çanağın kayması, LNB’nin skew açısının bozulması veya alıcıda yanlış uydunun seçili olması anlamına gelir. Kabloya güç geliyordur ama alıcı Türksat 42 derece Doğu yayınına kilitlenemiyordur. Yön ayarı ölçü aletiyle yapıldığında sonuç netleşir.

Yağmurda ve rüzgarda sinyal gidiyor, çanağım mı bozuk?

Sağanak sırasında görüntünün kareli akması sinyalin yağmurla zayıflamasından kaynaklanır ve geçicidir. Ölçüt, yağmur dindikten sonra ne olduğudur: yayın kendiliğinden geri geliyorsa sistem sağlamdır. Gelmiyor ya da her yağmurdan sonra biraz daha kötüleşiyorsa LNB veya konnektör su alıyor demektir.

Sadece bazı kanallarda sinyal yok, diğerleri geliyor. Bu normal mi?

Değil. Kanalların bir bölümünün kaybolması çoğunlukla kutuplama besleme gerilimindeki düşüşe işaret eder; yatay kanallar dikeylere göre daha yüksek gerilim ister ve önce onlar kaybolur. Sebep genelde oksitlenmiş bir ek noktası, gevşek konnektör veya yıpranmış kablodur.

Apartmanda herkesin uydusu gitti, kime söylemeliyim?

Bu durumda arıza daire içinde değil, ortak sistemdedir. Bina yönetimini bilgilendirin; çatıdaki anten, ana hat, multiswitch veya multiswitch adaptörünün beslemesi kontrol edilmelidir. Ortak alandaki tesisata daire sakinlerinin tek başına müdahale etmesi doğru olmaz.

Çanağımı kendim yönlendirebilir miyim?

Önermiyoruz. Doğru kilit noktası çok dar bir açı aralığındadır ve ölçü aleti olmadan deneme yanılmayla bulunması güçtür; bu sırada mevcut ayar da bozulur. Çatı çalışması ayrıca düşme riski taşır. 2009’dan bu yana bu işi yapan bir ekip olarak yön ayarı, LNB değişimi ve hat kontrolünü uydu servisi tarafında yerinde yürütüyoruz.

Uydu ve çanak anten servisiBelirtiler, yaptığımız işler ve hizmet bölgemiz